Veiligheid op één

6 ideeën om de veiligheid te verbeteren

In de korte koersperiode na de corona-break viel één thema het meest ter sprake in de wielerwereld; de veiligheid van renners. Het ongeval van Fabio Jakobsen in de Ronde van Polen, het slechte wegdek in een afdaling in de Dauphiné en de vrije val van Remco Evenepoel in de Ronde van Lombardije zijn drie ernstige zaken die voorkomen hadden kunnen worden.

 Laten we vooropstellen dat vallen een groot onderdeel van de sport is. Wielrenners moeten nu eenmaal kunnen sturen en van hen wordt geacht dat zij niet alleen een berg op kunnen fietsen, maar dat ze ook naar beneden kunnen komen. De valpartij hoort bij de sport zoals een keeper dat hoort bij het voetbal. De ernst van de gevolgen en de kans op de valpartijen kan echter flink verlaagd worden door enkele kleine en sommige grote ingrepen. Wielervisie bedacht zes ideeën ter bevordering van de veiligheid.

1. Aantal renners omhoog, aantal ploegen omlaag

De meest massale valpartijen vinden jaarlijks plaats op brede vlakke wegen. Vooral in de grote rondes is dit het geval. De oorzaak hiervan is het gedrang van ploegen die hun kopman in de spits van het peloton willen houden, wat gevaarlijke situaties oplevert. Het feit dat ploegen nog maar acht renners in plaats van negen mogen meenemen naar grote rondes, maakt dit alleen maar erger.

Sinds 2018 zijn er nog maar acht renners toegestaan per ploeg in de Tour, Giro en Vuelta. Dit heeft als gevolg dat grote ploegen gaan mikken op één kopman; hun sprinter of hun klassementsman. De overige zeven coureurs zullen in dienst van hun kopman treden en dus altijd proberen om hun leider in een veilige positie te brengen. Dat is immers hun enige taak. Wanneer ploegen weer negen renners mee mogen nemen, zullen zij eerder hun ploeg opdelen en rijden zij meer verspreid door het peloton. Bijkomend voordeel is dat er twee ploegen minder aan de start kunnen staan, waardoor er nog meer tactieken, kopmannen en ‘wringers’ wegvallen.

2. Gelijke veiligheidsmaatregelen voor wedstrijden

Om ongevallen zoals die van Fabio Jakobsen en Remco Evenepoel in de voorbije weken te voorkomen, moet er één duidelijke lijn voor wedstrijden getrokken worden. Organisatoren zouden zich aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen, zoals het plaatsen van goed hekwerk bij aankomsten. Als je bijvoorbeeld het ongeval tussen Sagan en Cavendish bekijkt van enkele jaren geleden in de Tour, gebeurt daar vrijwel hetzelfde als bij Groenewegen en Jakobsen. Enig verschil is de kwaliteit van het hekwerk, waardoor Cavendish op het asfalt terecht komt in plaats van in het publiek.

In het geval van afdalingen moeten er duidelijke regels opgesteld worden betreft gevaarlijke punten. De uitstekende hoek op de brug waar Evenepoel ten val kwam, was onafgedekt. Dit soort gevaarlijke punten moeten altijd extra aandacht krijgen van koersorganisaties. Een reglement in deze zaken en handhaving ervan zal niet misstaan in de wielersport.

3. Oortjes altijd verplichten

In de afgelopen jaren werd meermaals het idee geopperd om oortjes te verbieden in wedstrijden, ter bevordering van het spektakel. Om de veiligheid van renners te waarborgen is dat een van de slechts mogelijke ideeën. Via oortjes kunnen renners op gevaarlijke punten worden gewezen, maar zijn zij ook in staat om in te schatten hoe veel risico er genomen moet worden.

Een mooi voorbeeld waren de Olympische Spelen in Rio, waar zowel bij de mannen als bij de vrouwen de leider in koers viel tijdens de laatste afdaling. In deze koers zonder oortjes wisten zij niet het exacte verschil naar hun achtervolgers, waarna zowel Anemiek van Vleuten als Vincenzo Nibali en Sergio Henao onderuit gingen en de kans op Olympisch goud onnodig zagen verdwijnen.

4. Vaste afstand voor motards

Een discussiepunt dat in vrijwel iedere wedstrijd naar voren komt is het gedrag van motards. De beroepschauffeurs dragen vaak persmedewerkers of seingevers met zich mee en zijn dan ook nodig om de koers zichtbaar en veilig te maken. Het gedrag van de bestuurders zorgt zo nu en dan echter voor gevaarlijke situaties. Zo rijden ze in de afdalingen vaak te dicht op renners, wat levensgevaarlijk is, maar ook sportief gezien oneerlijk.

Een minimale afstand van bijvoorbeeld drie of vier seconden zou de veiligheid kunnen verbeteren. Zodoende is de afstand in afdalingen groot genoeg om als motard voor de renners te blijven, en rijden zij bergop dicht genoeg op de renners om hen in beeld te kunnen nemen, zonder gevaar te stichten.

5. Consequente straffen bij foutief sprinten

Bij massasprints is de kans op valpartijen het grootst. De rappe mannen zijn volgepompt met adrenaline en willen niets liever dan zo snel mogelijk naar de finishlijn. Hierbij voelen zij zich zo nu en dan genoodzaakt om in een bepaalde lijn te sprinten waardoor de concurrenten worden geblokkeerd. Dit is een bepaalde tactiek die tot het sprintersgilde behoort, maar het opvallend afwijken van de lijn is een heel andere tak van sport.

De manoeuvre van Groenewegen in de Ronde van Polen was alles behalve correct. De Nederlander maakte zich breed en zette zijn ellenboog naar buiten, met de verschrikkelijke val van Jakobsen tot gevolg. Dit soort situaties moeten consequent worden bestraft met bijvoorbeeld permanente diskwalificatie, evenals het geven van kopstoten en schouderduwen. Als sprinters consequent zullen worden bestraft, veranderd hun gedrag eerder dan wanneer er wisselvallig wordt opgetreden.

6. Schijfremmen verplichten of verbieden

Sinds de introductie van schijfremmen is hier veel om te doen geweest. Er waren zowel felle voorstanders als tegenstanders, terwijl de bedoeling ervan is om de veiligheid te verbeteren. Dit technische snufje zorgt ervoor dat renners preciezer kunnen remmen, wat hen helpt om veiliger door afdalingen te komen. De tegenstanders ervan vinden echter dat de scherpe randen te veel voor gevaar zorgen.

Het probleem op dit moment is dat er deels met schijfremmen wordt gefietst en deels met de originele remmen. Dit zorgt ervoor dat het remgedrag van renners erg verschilt, wat voor gevaarlijke situaties zorgt. De UCI zou in het beste geval de schijfremmen moeten verplichten dan wel verbieden, om er in ieder geval voor te zorgen dat iedereen op dezelfde manier remt.